Sosyal Güvenlik uzmanı Arif Temir yazdı:

Sosyal güvenlik mevzuatımızda yer alan bazı düzenlemeler hakkında yeterli bilgiye sahip olmayabiliriz. Bu bilgi eksikliği de bizi emekli maaşımızın düşmesine bazende dul ve yetim maaşımızın hiç bağlanmamasına neden olabilir. Bu yazımızda evlenenlerin yaş farkından kaynaklanan emekli maaşının düşmesi ile gelir ve emekli maaşının belirli şartların varlığı halinde bağlanmayacak olmasını açıklayalım.

Yaş farkı emekli maaşını düşürür
5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu 71.maddesi kapsamında iştirakçi karı veya koca eşinden 30 yaş veya daha büyük ise ölümünde eşine yarı nispetinde aylık bağlanıyor. Emekli olduktan sonra evlenenler hakkında da bu hükümler uygulanıyor. Evlenme akdi en az 10 yıl evvel yapılmış veya çocukları olmuş ise bu indirim yapılmıyor. Durum oldukça ciddi. Evlenenlerin yaş farkına dikkat etmesi veya evliliğin 10 yıl sürmesi yada çocuklarının olması gerekiyor. Aksi halde dul eşin maaşı yüzde 50 düşüyor.

Hangi durumları kapsıyor?
5510 sayılı Kanunun 56.maddesine göre ölen sigortalının hak sahiplerine belirli şartları taşımaları halinde gelir ve aylık/emekli maaşı bağlanmıyor. Bu durumları açıklayalım.

Öldürme veya öldürmeye teşebbüs
Kendisinden aylık bağlanacak sigortalıyı veya gelir ya da aylık bağlanmış olan sigortalıyı;
– Kasten öldürdüğü,
– Öldürmeye teşebbüs ettiği,
– Sürekli iş göremez hale veya malûl duruma getirdiği,

Hususunda kesinleşmiş yargı kararı bulunan kişilere gelir veya aylık/maaş ödenmez. Ödenmiş bulunan gelir ve aylıklar geri alınır.

Ağır suç işleme
Kendisinden aylık bağlanacak sigortalıya veya gelir ya da aylık bağlanmamış olan sigortalıya veya hak sahibine karşı;

– ağır bir suç işlediği
– bunlara karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemesi nedeniyle ölüme bağlı bir tasarrufla mirasçılıktan çıkarıldıkları,

Hususunda kesinleşmiş yargı kararı bulunan kişilere gelir veya aylık/maaş ödenmez. Ödenmiş bulunan gelir ve aylıklar/maaşlar geri alınır.

Boşanmış eşle birlikte yaşama
Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir.

Yersiz ödemelerin geri alınması
Yukarıda belirtilen durumların varlığı halinde 5510 sayılı Kanunun 96. maddesi gereğinceSosyal Güvenlik Kurumunca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen 5510 sayılı Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler geri alınıyor.

CEVAP VER